Tekerlekli sandalye lastiği patlarsa ya da inerse ne yapılır?
Bu rehber, havalı lastikli bir tekerlekli sandalye kullanan ya da iten hasta yakınları için hazırlandı. Lastik indiğinde güvenlik için ilk ne yapacağınızı, inik lastikle patlak lastiği nasıl ayırt edeceğinizi ve doğru parçayı sormak için hangi bilgileri toplamanız gerektiğini anlatır.
Önce durun: lastik inince fren de zayıflar
Havalı lastikli bir sandalyede lastik indiğinde ilk fark edilen şey sandalyenin ağırlaşmasıdır. İtmek zorlaşır, sandalye bir yana çeker. Daha az bilinen sonuç ise frenle ilgilidir.
Manuel ve refakatçi sandalyelerin çoğunda park freni, küçük bir pabucun lastiğe bastırılmasıyla çalışır. Lastik inince pabuç lastiğe yeterince basamaz. Fren kolu kapalı görünse bile sandalye eğimde kayabilir. Bu yüzden lastiği inik bir sandalyede kullanıcıyı rampada, yokuşta ya da kaldırım kenarında bekletmeyin.
Yolda fark ettiyseniz düz bir yere geçin, frenleri kapatın ve sandalyenin yanında durun. Kullanıcı başka bir koltuğa ya da araca geçebiliyorsa geçmesine yardım edin. Kullanıcı düştüyse ya da bir yeri incindiyse lastik sonra gelir. Önce hekime danışın; durum ciddiyse 112'yi arayın.
İnik mi, patlak mı? Evde adım adım kontrol
Her inik lastik patlak değildir. Hava zamanla kendiliğinden azalır, soğukta da basınç düşer. Kayseri kışında soğuk bir yerde bekleyen sandalyenin lastiği sabah yumuşak gelebilir. Ayırt etmek için şu sırayı izleyin:
- Lastiğin yanağına bakın. Önerilen basınç çoğu zaman burada yazar (bar ya da PSI olarak). Lastiğin ölçüsü de aynı yerdedir; bir fotoğrafını çekin.
- Sibobun tipine bakın. Birçok sandalyede otomobildeki gibi kalın sibop vardır; bazılarında ince tip bulunur. Pompanızın ağzı buna uymalıdır.
- Basınç göstergeli bir el pompasıyla lastikte yazan değere kadar şişirin. Fazlasını vermeyin.
- Sandalyeyi birkaç saat, mümkünse ertesi güne kadar bekletin. Sonra lastiğe başparmağınızla bastırın. Sertlik yerindeyse sorun büyük ihtimalle yalnızca hava eksikliğiydi.
- Lastik yeniden yumuşadıysa iç lastikte ya da sibopta kaçak vardır. Dış lastiği yavaşça döndürerek diken, cam ya da tel parçası arayın. Bulduğunuz yeri işaretleyin.
Patlama sesi duyduysanız, lastik bir anda tamamen indiyse ya da dış lastikte yarık görüyorsanız şişirmeyi denemeyin. Bu durumda iç lastik, belki dış lastik de değişmelidir.
İç lastik değişimi: nereye kadar kendiniz yapabilirsiniz
Bazı manuel sandalyelerde arka teker, göbekteki bir düğmeye basılarak çıkarılır. Bu tür sandalyelerde iç lastik değiştirmek bisiklet lastiği değiştirmeye benzer. Bu işi daha önce yapmış bir yakınınız varsa evde halledilebilir.
Şu durumlarda kendiniz uğraşmayın:
- Teker vida ya da somunla bağlıysa ve nasıl söküleceğinden emin değilseniz.
- Sandalye akülüyse. Akülü sandalyelerde motorun bağlı olduğu tahrik tekerini söküp takmak bilgi ister. Her durumda işe başlamadan önce sandalyenin gücünü kapatın.
- Jant iki parçadan oluşuyor ve cıvatalarla birleşiyorsa. Bu tür jantlarda lastiğin havası tamamen boşaltılmadan cıvataları açmayın.
- Jant ya da jant telleri eğilmişse. Bu durumda yalnızca lastik değiştirmek yetmez.
Yeni iç lastiği takarken önce hafifçe şişirip yerine oturtun, sonra tam basınca getirin. Böylece iç lastiğin jantla dış lastik arasında sıkışması önlenir. Tekeri sandalyeye taktıktan sonra frenin tuttuğunu düz zeminde deneyin.
Doğru parçayı sormak için ne gerekir
Tekerlekli sandalye lastikleri bisiklet lastiklerine benzese de ölçüleri her zaman aynı değildir. Yanlış ölçüde alınan iç lastik ya yerine oturmaz ya da kısa sürede yine iner. Parça sormadan önce şu bilgileri toplayın:
- Lastik yanağındaki ölçü yazısının net bir fotoğrafı
- Sibobun yakından çekilmiş fotoğrafı
- Sandalyenin tamamını gösteren bir fotoğraf; varsa marka etiketi
- İnen lastiğin arka büyük teker mi, öndeki küçük teker mi olduğu
Öndeki küçük tekerler birçok sandalyede dolgudur ve inmez. Ama zamanla aşınabilir, çatlayabilir ya da yataklarından ses gelebilir. Bu belirtileri de not edin. Bu bilgiler elinizdeyse hangi parçanın uyacağını konuşmak çok kolaylaşır. Kayseri'nin ilçelerinden geliyorsanız yola çıkmadan önce sormanız, yolu boşuna yapmamanıza yardımcı olur. Parçalarla ilgili genel bilgi yedek parça ve akü sayfasında yer alıyor.
Parça beklenirken sandalyesiz kalmak sorun olacaksa, geçici bir çözüm olarak kiralama seçeneğini telefonda sorabilirsiniz.
Lastiğin yeniden inmemesi için alışkanlıklar
Lastiği sık inen sandalyelerde sebep çoğu zaman basit bir alışkanlıktır. Şunlara dikkat etmek sorunu azaltır:
- Basıncı düzenli aralıklarla, özellikle mevsim değişince kontrol edin.
- Evde göstergeli küçük bir el pompası bulundurun.
- Kaldırım kenarına ve eşiklere hızla çarpmayın. Ani darbe iç lastiği jantla dış lastik arasında ezebilir.
- Cam kırıkları, şantiye önleri ve dikenli çalı kenarlarından mümkünse uzak durun.
- Sandalyeyi güneşte ya da kalorifer yanında uzun süre bekletmeyin. Dış lastik kuruyup çatlayabilir.
- Kışın tuzlu ve çamurlu yollardan sonra tekerleri silin. Ayrıntılar kışın tekerlekli sandalye rehberinde.
Lastik derdi sizi çok yoruyorsa dolgu ya da patlamaz tip arka tekerler bir seçenektir. Bunlar inmez, ama daha sert sürer ve sandalyeyi biraz ağırlaştırabilir. Kullanıcının hassas bir cildi ya da ağrısı varsa sarsıntının etkisini hekiminize ya da fizyoterapistinize sorun. Farklı lastik tipleri hakkında manuel tekerlekli sandalye sayfasına bakabilir, mağazada da sorabilirsiniz.
Kısa kontrol listesi
- Sandalyeyi düz zemine alın, frenin tam tutmayabileceğini unutmayın
- Akülü sandalyede önce gücü kapatın
- Lastik yanağındaki ölçü ve basınç yazısının fotoğrafını çekin
- Sibop tipine bakın, pompa ağzının uyduğundan emin olun
- Göstergeli pompayla yazılı değere kadar şişirin, fazlasını vermeyin
- Birkaç saat sonra, mümkünse ertesi gün lastiği yeniden kontrol edin
- Lastik yine indiyse diken, cam ya da tel parçası arayın
- Parça sormadan önce sandalyenin tamamının fotoğrafını hazırlayın
Sık sorulan sorular
Lastik inikken sandalyeyi kısa bir mesafe kullanmaya devam edebilir miyim?
Çok kısa ve düz bir yolda yavaşça itmek mümkün olabilir. Ancak fren tam tutmaz, jant ve dış lastik zarar görebilir. Eğimli yerde ve uzun yolda kullanmayın.
Akaryakıt istasyonundaki hava kompresörüyle şişirebilir miyim?
Bu kompresörlerin ağzı genellikle yalnızca kalın sibopa uyar. Havayı hızlı verdikleri için küçük sandalye lastiği kısa sürede fazla şişebilir. Kullanacaksanız kısa aralıklarla verin ve lastik yanağındaki değeri aşmayın; göstergeli bir el pompası daha kontrollüdür.
Bisiklet pompası tekerlekli sandalyeye uyar mı?
Sibop tipi uyuyorsa evet. Çift ağızlı bisiklet pompaları farklı sibop tiplerine çevrilebilir. Pompa alırken sibobun fotoğrafını yanınızda bulundurun.
İç lastik yamanabilir mi, yoksa değiştirmek mi gerekir?
Küçük bir delik bisiklet yamasıyla kapatılabilir. Ama sibop dibinden ya da yan taraftan yırtılmışsa yama tutmaz. Kullanıcının günlük hareketi bu sandalyeye bağlıysa yeni iç lastik daha güvenli bir tercihtir.
Yalnızca bir tekerin lastiği indi, ikisini birden değiştirmeli miyim?
Gerekli değildir. Ancak dış lastiklerden biri belirgin biçimde aşınmışsa sandalye bir yana çekebilir. Bu durumda ikisine birlikte bakmak mantıklıdır.
Lastik ölçüsünü bilmiyorsanız fotoğrafla sorun
Lastik yanağının, sibobun ve sandalyenin tamamının fotoğrafını hazırlayın. Ardından WhatsApp'tan yazın ya da telefonla arayın. Hangi iç lastiğin, dış lastiğin ya da tekerin uyabileceğini sandalyenize göre birlikte konuşalım.